دستگاه اکسیژن ساز یکی از تجهیزات حیاتی برای بیمارانی است که به اکسیژن درمانی در منزل نیاز دارند. این دستگاه معمولاً ساعت های زیادی در طول روز کار می‌کند و به همین دلیل ممکن است در اثر استفاده مداوم، عدم سرویس دوره‌ای یا فرسودگی قطعات دچار مشکل شود.
شناخت علائم خرابی دستگاه اکسیژن ساز به شما کمک می‌کند پیش از ایجاد آسیب های جدی تر، مشکل را شناسایی و برطرف کنید. در ادامه با رایج ترین خرابی‌های این دستگاه و راهکارهای رفع آن‌ها آشنا می‌شویم.
۱. کاهش خلوص اکسیژن خروجی
یکی از شایع ترین مشکلات دستگاه های اکسیژن ساز، کاهش درصد خلوص اکسیژن است. دستگاهی که به درستی کار می‌کند باید بتواند اکسیژنی با خلوص استاندارد تولید کند.
دلایل احتمالی:
- فرسوده شدن زئولیت
- کثیف بودن فیلترها
- ضعف کمپرسور
- خرابی شیرهای برقی
- نیاز به سرویس دوره‌ای
راه حل:
ابتدا باید خلوص اکسیژن با دستگاه مخصوص اندازه گیری شود. در صورت پایین بودن میزان خلوص، قطعاتی مانند فیلتر، زئولیت یا کمپرسور باید بررسی شوند.
۲. صدای زیاد یا غیرعادی دستگاه
اکسیژن ساز هنگام کار صدای طبیعی تولید می‌کند، اما افزایش ناگهانی صدا یا شنیدن صداهای غیرمعمول می‌تواند نشانه وجود مشکل باشد.
دلایل احتمالی:
- فرسودگی کمپرسور
- خرابی فن خنک کننده
- شل شدن قطعات داخلی
- لرزش بیش از حد دستگاه
راه حل:
بررسی کمپرسور و قطعات مکانیکی توسط تعمیرکار متخصص می‌تواند از خرابی‌های بزرگ تر جلوگیری کند.
۳. روشن شدن آلارم دستگاه
بیشتر دستگاه های اکسیژن ساز دارای سیستم هشدار هستند که در صورت بروز مشکل، کاربر را مطلع می‌کنند.
دلایل احتمالی:
- کاهش خلوص اکسیژن
- افت فشار داخلی
- افزایش دمای دستگاه
- خرابی سنسورها
- مشکل در برد الکترونیکی
راه حل:
نوع هشدار باید بررسی شود و دستگاه بدون تشخیص علت مشکل، به صورت طولانی مدت استفاده نشود.
۴. کاهش فشار یا جریان اکسیژن
گاهی دستگاه روشن است اما میزان اکسیژن خروجی کمتر از مقدار تنظیم شده است.
دلایل احتمالی:
- گرفتگی فیلترها
- نشتی در شلنگ یا اتصالات
- خرابی شیرهای داخلی
- ضعف کمپرسور
راه حل:
ابتدا مسیر خروجی، شلنگ‌ها و اتصالات بررسی شوند. اگر مشکل ادامه داشت، دستگاه باید توسط متخصص بررسی شود.
۵. خاموش شدن ناگهانی دستگاه
خاموش شدن دستگاه در هنگام کار می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد.
دلایل احتمالی:
- داغ شدن بیش از حد دستگاه
- مشکل در سیستم برق رسانی
- خرابی برد الکترونیکی
- فشار زیاد روی کمپرسور
راه حل:
دستگاه را در محیطی با تهویه مناسب قرار دهید و در صورت تکرار مشکل، قطعات داخلی بررسی شوند.
۶. داغ شدن بیش از حد اکسیژن ساز
گرم شدن دستگاه تا حدی طبیعی است، اما دمای بالا می‌تواند باعث کاهش عمر قطعات شود.
دلایل احتمالی:
- مسدود شدن دریچه های هوا
- کثیف بودن فیلترها
- خرابی فن
- قرارگیری دستگاه در فضای بسته
راه حل:
دستگاه باید در محیطی باز با گردش هوای مناسب قرار گیرد و فیلترها به‌صورت منظم تمیز شوند.
۷. نشتی هوا یا اکسیژن
نشتی در مسیر خروجی باعث کاهش فشار و کاهش میزان اکسیژن دریافتی بیمار می‌شود.
محل‌های احتمالی نشتی:
- شلنگ اکسیژن
- اتصالات
- لیوان مرطوب کننده
- کانولای بینی
راه حل:
تمامی مسیر خروجی بررسی و قطعات آسیب دیده تعویض شوند.
۸. خرابی برد الکترونیکی
برد دستگاه وظیفه کنترل بسیاری از عملکردهای اکسیژن ساز را بر عهده دارد.
نشانه های خرابی برد:
- روشن نشدن دستگاه
- نمایش خطاهای غیرعادی
- خاموش و روشن شدن مکرر
- عملکرد نامنظم دستگاه
راه حل:
برد باید توسط تعمیرکار متخصص تست و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض شود.
چگونه از خرابی دستگاه اکسیژن ساز جلوگیری کنیم؟
برای افزایش عمر دستگاه و کاهش احتمال خرابی:
- فیلترها را به موقع تمیز یا تعویض کنید.
- دستگاه را در محل خشک و دارای تهویه قرار دهید.
- از محافظ برق مناسب استفاده کنید.
- سرویس دوره‌ای را به تأخیر نیندازید.
- به آلارم‌ها و تغییرات عملکرد دستگاه توجه کنید.
- از قطعات یدکی استاندارد استفاده کنید.
چه زمانی باید دستگاه را برای تعمیر ارسال کنیم؟
در صورت مشاهده موارد زیر بهتر است دستگاه بررسی تخصصی شود:
- کاهش محسوس اکسیژن خروجی
- روشن شدن مداوم آلارم ها
- صدای غیرطبیعی کمپرسور
- خاموش شدن ناگهانی
- کاهش عملکرد با وجود تمیز بودن فیلترها
جمع‌بندی
بسیاری از خرابی‌های دستگاه اکسیژن ساز در صورت تشخیص زود هنگام با هزینه کمتر قابل رفع هستند. کاهش خلوص اکسیژن، مشکلات کمپرسور، خرابی فیلترها، ایرادات برد و نشتی مسیر خروجی از رایج‌ترین مشکلات این دستگاه‌ها هستند.
سرویس منظم، استفاده صحیح و تعمیر به موقع توسط متخصص، بهترین راه برای حفظ عملکرد دستگاه و افزایش طول عمر آن است.
