یکی از مهمترین وظایف دستگاه اکسیژنساز، تولید اکسیژن با خلوص استاندارد (حدود ۹۰ تا ۹۶ درصد) است. اگر دستگاه نتواند اکسیژن کافی یا با خلوص مناسب تولید کند، علاوه بر کاهش اثربخشی اکسیژندرمانی، ممکن است سلامت بیمار نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
کاهش کیفیت اکسیژن خروجی معمولاً بهصورت ناگهانی اتفاق نمیافتد و اغلب نشانهای از وجود ایراد در یکی از قطعات یا نیاز دستگاه به سرویس دورهای است. در ادامه، رایجترین دلایل این مشکل را بررسی میکنیم.
۱. کثیف بودن فیلترهای دستگاه
فیلترهای ورودی وظیفه جلوگیری از ورود گردوغبار و ذرات معلق به داخل دستگاه را بر عهده دارند. با گذشت زمان، این فیلترها آلوده شده و جریان هوای ورودی کاهش پیدا میکند.
نشانهها:
- کاهش جریان اکسیژن
- افزایش صدای کمپرسور
- افت راندمان دستگاه
راهحل: فیلترها را طبق دستورالعمل سازنده تمیز یا در صورت نیاز تعویض کنید.
۲. خرابی شیربرقی
شیرهای برقی وظیفه کنترل مسیر عبور هوا و اکسیژن را بر عهده دارند. خرابی این قطعات باعث اختلال در فرآیند جداسازی نیتروژن و کاهش خلوص اکسیژن میشود.
راهحل: بررسی و تعویض شیرهای برقی توسط تکنسین متخصص.
۳. فرسوده شدن زئولیت
زئولیت مادهای است که نیتروژن را از هوای محیط جذب کرده و امکان تولید اکسیژن با خلوص بالا را فراهم میکند.
پس از چند هزار ساعت کار، ظرفیت جذب زئولیت کاهش مییابد و خلوص اکسیژن افت میکند.
نشانهها:
- کاهش درصد خلوص اکسیژن
- روشن شدن آلارم کاهش خلوص در برخی مدلها
راهحل: تعویض زئولیت توسط مرکز خدمات تخصصی.
۴. نشتی در مسیر خروج اکسیژن
وجود ترک یا پارگی در شلنگ اکسیژن، اتصالات یا کانولای بینی میتواند باعث کاهش فشار و حجم اکسیژن خروجی شود.
نشانهها:
- کاهش جریان اکسیژن
- شنیدن صدای نشت هوا
راهحل: تمامی شلنگها و اتصالات را بررسی کرده و در صورت آسیبدیدگی تعویض کنید.
۵. ضعیف شدن کمپرسور
کمپرسور قلب دستگاه اکسیژنساز است و هوای محیط را با فشار مناسب به داخل سیستم هدایت میکند. با افزایش ساعات کارکرد، توان کمپرسور ممکن است کاهش یابد و فشار لازم برای تولید اکسیژن خالص تأمین نشود.
نشانهها:
- افت خلوص اکسیژن
- صدای غیرعادی
- لرزش بیش از حد دستگاه
راهحل: کمپرسور باید توسط تکنسین متخصص بررسی و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض شود.
۶. مسدود شدن دریچههای تهویه
اگر دستگاه در فضای بسته یا نزدیک دیوار قرار گرفته باشد، جریان هوای ورودی کاهش پیدا کرده و کمپرسور با فشار بیشتری کار میکند.
راهحل:
- دستگاه را حداقل ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر از دیوار فاصله دهید.
- از قرار دادن آن داخل کمد یا فضای بسته خودداری کنید.
۷. خرابی برد الکترونیکی یا سنسور خلوص اکسیژن
برد الکترونیکی وظیفه کنترل عملکرد دستگاه را بر عهده دارد. در صورت خرابی برد یا سنسور خلوص، دستگاه ممکن است نتواند عملکرد صحیح خود را حفظ کند یا هشدارهای اشتباه نمایش دهد.
راهحل: عیبیابی و تعمیر توسط مرکز خدمات مجاز.
۸. تأخیر در سرویس دورهای
یکی از شایعترین دلایل کاهش کیفیت اکسیژن، انجام ندادن سرویسهای دورهای است.
در سرویس تخصصی معمولاً موارد زیر بررسی میشوند:
- تست خلوص اکسیژن
- بررسی کمپرسور
- کنترل زئولیت
- تعویض فیلترها
- بررسی برد الکترونیکی
- تست سنسورها و آلارمها
انجام سرویس منظم میتواند از بسیاری از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کند.
چگونه متوجه شویم خلوص اکسیژن کاهش یافته است؟
برخی از نشانههای رایج عبارتاند از:
- روشن شدن آلارم دستگاه
- کاهش احساس بهبود بیمار با وجود استفاده از دستگاه
- کاهش فشار خروجی اکسیژن
- صدای غیرعادی کمپرسور
- نتیجه غیرطبیعی در تست خلوص اکسیژن با دستگاه آنالایزر
توجه داشته باشید که تشخیص دقیق خلوص اکسیژن تنها با استفاده از دستگاه آنالایزر امکانپذیر است.
آیا میتوان از دستگاهی که اکسیژن کافی تولید نمیکند استفاده کرد؟
اگر احتمال میدهید دستگاه اکسیژن با خلوص مناسب تولید نمیکند، از ادامه استفاده بدون بررسی فنی خودداری کنید. استفاده از دستگاه معیوب ممکن است اکسیژن موردنیاز بیمار را تأمین نکند و روند درمان را تحت تأثیر قرار دهد. در صورت مشاهده هشدارها یا افت عملکرد، با مرکز خدمات یا تکنسین متخصص تماس بگیرید.
جمعبندی
کثیف بودن فیلترها، فرسودگی زئولیت، ضعف کمپرسور، خرابی شیرهای برقی، نشتی در مسیر اکسیژن، مشکلات برد الکترونیکی و بیتوجهی به سرویسهای دورهای از مهمترین دلایل کاهش تولید اکسیژن در دستگاه اکسیژنساز هستند. رسیدگی بهموقع، سرویس منظم و استفاده از قطعات باکیفیت، بهترین راه برای حفظ عملکرد دستگاه و تأمین اکسیژن با خلوص استاندارد است.
